środa, 25 stycznia 2017

Noże od kuchni



Nóż ma historię długą jak ludzkość. Początkowo był to kamień, który za pomocą naszych praprzodków zyskał ostrze. To znane wszystkim podstawowe narzędzie kuchenne i nie tylko. Powinien być ostry, aby podczas krojenia wystarczył delikatny nacisk ręki. Lepiej jest zainwestować w droższy nóż, niż taki, który w krótkim czasie nam się stępi. Ale czy to oznacza, że jesteśmy skazani na bardzo wysokie koszty? Dziś podpowiem okiem materiałoznawcy - tricki, które powinny Wam pomóc przy kolejnych zakupach 😏 Gotowanie jest teraz w modzie i mam wrażenie, że chyba wszyscy spędzają w kuchni swój wolny czas. To nie jest akurat mój konik, ale o materiałach używanych w nożach mogłabym opowiadać długo!

Zakup dobrych noży - okiem materiałoznawcy

Najważniejsze w nożu jest ostrze. Najczęściej jest wykonane ze stali, czyli stopu żelaza z węglem i dodatkami. Przykładowo mogą to być:
- chrom - zwiększa wytrzymałość i odporność na korozję,
- molibden - podnosi wytrzymałość i zmniejsza kruchość,
- wanad - znacznie podnosi odporność na ścieranie i wpływa na lepsze cięcie,
- mangan - zwiększa wytrzymałość na rozciąganie, uderzenia oraz ścieranie,
- nikiel - ułatwia procesy hartowania, zwiększa wytrzymałość na uderzenie i odporność na korozję.

To tytułem wstępu, w duchu Inżynierii Materiałowej. Do produkcji noży wykorzystuje się najczęściej dwa rodzaje stali: węglową oraz chromową. Ta pierwsza jest twarda, mocna, a ostrze z niej wykonane łatwo się ostrzy. Należy pamiętać, aby po każdym użyciu kuchennego narzędzia ze stali węglowej - dokładnie go umyć, wysuszyć i naoliwić! Najlepiej sprawdza się olej lniany. W innym przypadku ten rodzaj stali bardzo łatwo koroduje. Stal chromowa jest bardziej miękka, ostrzy się ją dużo trudniej, ale nie ulega tak łatwo procesowi korodowania. 

Kupując nóż warto zwrócić uwagę na twardość stali. Im będzie twardsza, tym ostrze będzie dłużej zaostrzone. Mam tutaj na myśli oznaczenie HRC. W przypadku noży, skala zaczyna się najczęściej od wartości 52 HRC. Te z symbolem 57/58 HRC i więcej, spokojnie wystarczą Wam na długi czas użytkowania w kuchni. Taka ciekawostka - najtwardsze noże japońskie posiadają 68 HRC, ale to nie oznacza, że są idealne. Bardzo trudno się je ostrzy (potrzebny jest tutaj specjalista od metali), a w dodatku są kruche.

Na rynku są również dostępne noże tytanowe, których ostrza są mocne, trwałe oraz dużo lżejsze od ostrzy stalowych. Charakteryzują się również dużą odpornością na uszkodzenia oraz korozję. Łatwo je naostrzyć, są elastyczne oraz idealnie nadają się do filetowania np. ryb. W sklepach dostępne są także noże stalowe pokryte powłoką tytanową, która chroni żywność przed metalicznym posmakiem stalowego ostrza. Taka powłoka jest odporna na korozję i łatwa w czyszczeniu. Natomiast należy zwrócić uwagę, że ostrze pokryte powłoką tytanową nie posiada wszystkich zalet, które charakteryzują noże tytanowe. A i warto dodać, że powłoka ściera się w wyniku użytkowania oraz pod wpływem ostrzenia.

Dostępne są również noże ceramiczne, które sprawdzają się w kuchni właściwie we wszystkim, a najlepsze są w krojeniu mięsa oraz warzyw. Charakteryzują się lekkością oraz wygodą. Są wykonane z tlenku aluminium oraz węglika cyrkonu, czyli drugiego po diamencie - najtwardszego materiału na świecie. Ostrza noży ceramicznych są cienkie i potrafią nawet dziesięciokrotnie dłużej zachować ostrość, niż ostrza stalowe. Trzeba zachować ostrożność, aby takiego noża nie upuścić, ponieważ łatwo się kruszy.

Krótkie podsumowanie

Podsumowując - nie wolno myć noży w zmywarce! Raz dwa - skorodują, a ostrza się stępią. Nie powinno się również pozostawiać tych kuchennych narzędzi w zlewie. A i nie używamy do krojenia desek szklanych! Najlepsze pod względem długowieczności noży, są deski drewniane. No i należy pamiętać o częstym ostrzeniu!

To byłoby na tyle z podstawowej wiedzy inżynierskiej o kuchennych nożach. Przypominam się, że w razie Waszych materiałowych zagwozdek - służę pomocą! Możecie zadać pytanie w komentarzu, na Facebook'u czy to mailowo. A i zgodnie z obietnicą pracuję nad dużą ilością całkiem fajnych projektów (tak myślę), więc w najbliższym czasie zapowiada się spam DIY. Do miłego! 😄

Brak komentarzy: